Yazılar

04 Sep

Christopher Caudwell’in “Yanılsama ve Gerçeklik”i Üzerine Notlar

Kategori: Şiir Eleştirisi

Christopher (St. John Sprigg) Caudwell (1907-1937) “militanca yaşayıp”, İspanya İç Savaşı’ndaki bir çarpışmada “militanca ölen” İngiliz Marksist bir düşünür. Bu basit biyografik bilgi, Caudwell’in yaşamı boyunca ilgilenmiş olduğu geniş yelpazedeki konuları;
i. Marksist kategoriler ve terimlerle,
ii. Teori-eylem birlikteliğini savunan bir düşünceyle,
ele aldığı fikrini çabucak verebilir. Dolayısıyla basılmış hâlini dahi göremediği – belki de en önemli – yapıtı “Yanılsama ve Gerçeklik(1)”i bu iki ön bilgiyle okumak gereklidir.

Buradan yola çıkacak olursak, Caudwell’in yapıtında kurduğu birincil diyalektik gerilim “özne” – “nesne” kategorilerine ayrılmaktadır. Bu iki kavramın kurulmasıyla beraber ardıl gerilimler de peşi sıra gelir: öznenin doğrudan işaret ettiği “insan” ve onun “doğa”, “çevre” veya “toplum” ile içinde bulunduğu diyalektik gerilim. Caudwell’in bu yapıtını ‘30’lu yılların Avrupa entelektüel düşüncesi kontekstinde değerlendirmek gerekir;

29 Aug

Şairin Arayışı, Toplum ve İktidar Üzerine Düşünceler

Kategori: Şiir Eleştirisi

Şair dünyayı benimsemeyendir

‘‘Şiir üzerimizde örtüyü kaldırıp bize ne olduğunu gösterir ve bizi gerçekte olduğumuz şey olmaya çağırır’’ (Octavio Paz, Yay ve Lir-Şiir Nedir?)

Sanat hemen daima bir arayış üzerine kurulur. Bitmek tükenmek bilmeyen arayışından organize bir sistem mi kurar sanatçı? Hayır. Sanatçı için, temel aldığı arayışının ana konusu kendi ‘yitik ben’idir diyebiliriz. Eserinin bünyesinde taşıdığı işaretler bakımından sanatçının bu sonlu dünyadaki serüveni, okumasını bilen göz, üstün bir kavrayış gücüne sahip zihin ve sezgisinde ustalıklar elde etmiş bir gönül için ciddi bir anlam taşır. ‘Ben neyim?’ sorusu sanat ve sanatçı için temel bir soru ve ulaşılmak istenen menzilin ilk durağıdır. Kavurucu ve can yakıcı sorular eşliğinde sanat, bulmamacasına bir arayıştır. Sanılanın aksine genelde sanat özelde şiir uğraşı, yabancılaştırıcı bir etkinlik değil, tam aksi bir istikamette yabancılığı aşma çabasıdır.

25 Aug

Yasmin Levy

Kategori: Müzik

04 Aug

Şehrin Şarklısı

Kategori: Şiir

bilmek dediğin bilmen gerekenden fazlasını ihtiva ettiği zaman
neye katlanacaksa gönül görmemişliğiyle,
bir kâğıdın yedi defa katlanabilirliği umrumda değil,
birazdan koyacağım nokta yargıyı sonlandırmayacak ve.
kâğıt gibi değil geri dönüşümü gönlün,
kahrolsun kâğıtlar, kullanılmış şişeler ve bugün.

bilmek dediğin bilmen gerekenden fazlasını ihtiva ettiği zaman
yani diyorum içimde makas unuttular.
içimin sancısı diyordum, kıvrılıyordum,
kıvranmaktan az öteye yol olup
bir makası doğa kaç yılda yok edebilir hiç düşünmedim
ki kalmışsa bende hala biraz topraklık.

30 Jun

Temel Mesele Nedir? / Karayazı

Kategori: Duyuru

TEMEL MESELE NEDİR?

Meselesi olan dergi!

Karayazı soruyor: Bu toprakların temel meselesi şiir midir?

Merkezin dışında ‘öteki’ bir dergi

Adana’da Ersun Çıplak ve Cuma Duymaz yönetiminde çıkan iki aylık edebiyat dergisi Karayazı, 11.sayısına ulaştı. Doğrusu şaşırmadım diyemem. Şaşkınlığım şundan: Son dönemde yayınlanan dergilerdeki ‘meselesizlik’ o dergilerin temel karakteristiği haline geldi. İşte ‘merkez’in dışındaki ‘öteki’ dergilerden olan Karayazı, ‘meselesi olan’ dergi durumunu yayınlanan son sayısıyla daha bir belirgin kıldı.

Bu toprakların temel meselesi şiir midir?

01 Jun

Zalimler İçin Yaşasın Cehennem !

Kategori: Hayata Dair

19 May

Az Edebiyat’ın Altıncı Sayısı Çıktı

Kategori: Duyuru

Sesi karakterinden baskın olan dergilerin yarattığı tahrifatın ortadan kaldırılması pek mümkün görünmüyor. Dergiler kof savaş enstrümanları olmaktan çıkıp sanata gerektiği önemi gösteremiyor. Edebiyatın başat figürü olan dergilerin öncülük etme vasfını giderek yitirdiğine tanık olmak yine de bir derginin yeni sayısına ulaşmanın yaşattığı hazzı gölgeleyemiyor. Gölgelemiyor gölgelemesine de vıcık vıcık ilişkilerden, sayfa boşluğu dolsun diye yayınlanan şiirlerden, al gülüm ver gülüm eleştiri yazılarından gına geldi. Salt edebiyat için yola çıkan insanların sayısındaki azalma bu şekilde devam ederse yakın zamanda sadece eş dost muhabbetlerini okumak zorunda kalacağız.

Az Edebiyat Dergisi bütün bu çıkar ilişkilerinin dışında kalmayı amaç edinmiş bir dergi olarak yayın hayatına devam ediyor. Kemalettin Bal yönetimindeki dergi altıncı sayısına ulaştı. Derginin dizaynı oldukça iyi bir noktaya gelmiş bulunuyor. Sayfa sayısındaki artış daha çok “şiir” olarak dönmüş okuyucuya.